Introductionบทนำ
พาดหัวโผล่ในแชท ดูสำคัญหรือน่าตกใจพอ นิ้วก็ส่งเข้ากลุ่มได้ภายในไม่กี่วินาที เนื้อหาข้างในยังไม่ถูกเปิด และบ่อยครั้งก็ไม่ถูกเปิดอีกเลย
การส่งแบบนี้คนละเรื่องกับการอยู่ในห้องที่เสียงส่วนใหญ่พูดเหมือนกัน ห้องนั้นคือเรื่องของสิ่งที่ได้ยิน ส่วนบทความนี้คือจังหวะของนิ้วที่กดส่ง คนส่งข่าวได้หลายสำนัก แล้วยังไม่ได้อ่านสักชิ้น
หัวข้อที่ 1 · Not Beliefเมื่อการส่งต่อไม่ใช่การบอกว่าเชื่อ
Gordon Pennycook และคณะพบว่าความจริงของพาดหัวมีผลมากต่อการตัดสินว่าข่าวนี้ถูกต้อง แต่มีผลน้อยต่อความตั้งใจจะแชร์ การส่งต่อจึงไม่ได้รับประกันว่าคนส่งเชื่อเรื่องนั้น จริงๆ แล้วเมื่อถูกถามตรงๆ คนส่วนใหญ่บอกว่าการแชร์ข่าวที่ถูกต้องเป็นเรื่องสำคัญ
ช่องว่างนี้อยู่ที่ความสนใจขณะกำลังจะกดส่ง บนฟีด สายตาไปอยู่ที่ความแรงของพาดหัว ความรู้สึกว่าต้องรีบบอกต่อ และภาพว่าคนในกลุ่มจะเห็นเราอย่างไร ความถูกต้องยังเป็นค่าที่คนถืออยู่ แต่มันไม่ได้อยู่ตรงหน้าในวินาทีนั้น
หัวข้อที่ 2 · Never Clickedเมื่อลิงก์ที่ถูกส่งไม่มีใครเปิด
Maksym Gabielkov และคณะศึกษาลิงก์ข่าวที่ถูกพูดถึงบนทวิตเตอร์ แล้วพบว่า URL ส่วนใหญ่ไม่มีใครคลิกเลย จำนวนครั้งที่เรื่องหนึ่งถูกส่งต่อจึงบอกไม่ได้ว่ามีคนอ่านเนื้อหา การถูกพูดถึงกับการถูกเปิดเป็นคนละเลข
ในกลุ่มแชท ลิงก์ที่ถูกส่งแล้วนิ่งอยู่ก็ทำงานแบบนี้ได้ พาดหัวเดินทางต่อได้โดยที่เนื้อหาไม่ต้องถูกอ่านสักครั้ง คนรับจึงอาจส่งต่อชั้นต่อไปจากพาดหัวเดิมอีกที
หัวข้อที่ 3 · Pauseเมื่อถามว่าถูกต้องก่อน จะส่งคนละแบบ
Gordon Pennycook และ David Rand พบว่าการคิดวิเคราะห์ช่วยให้คนแยกพาดหัวที่ฟังไม่ขึ้นออกจากพาดหัวที่สมเหตุสมผลได้ แม้พาดหัวนั้นจะเข้าข้างฝ่ายที่ตัวเองเชียร์ การหยุดคิดจึงไม่ใช่การเปลี่ยนฝ่าย มันคือการให้ความน่าจะเป็นของเรื่องได้ทำงาน
ในงานต่อมาของ Pennycook และคณะ การชี้ความสนใจไปที่ความถูกต้องก่อนตัดสินใจแชร์ ทำให้คุณภาพของข่าวที่คนส่งต่อสูงขึ้น ทั้งในการสำรวจและในการทดลองบนทวิตเตอร์ คำถามสั้นๆ ว่าเรื่องนี้ถูกต้องแค่ไหน พอจะดึงค่าที่คนรู้อยู่แล้วกลับมาที่นิ้ว
หัวข้อที่ 4 · Before Sendingส่งต่อหลังจากได้เห็นเนื้อหาแล้ว
การเลิกส่งข่าวทั้งก้อนไม่จำเป็น ข่าวที่ควรไปถึงคนในกลุ่มยังมี ลองทำสามอย่างนี้ก่อนนิ้วจะกด
-
Open One Screen (เปิดหนึ่งหน้าจอ)
ก่อนส่ง เปิดลิงก์จนพ้นพาดหัวอย่างน้อยหนึ่งหน้าจอ ดูว่าเนื้อหาพูดอย่างที่พาดหัวสัญญาไว้ หรือพาดหัวแรงกว่าเรื่องที่อยู่ข้างใน
-
Ask If True (ถามว่าถูกต้องแค่ไหน)
ก่อนกดส่ง ถามตัวเองหนึ่งคำว่าเรื่องนี้ถูกต้องแค่ไหน ใครเป็นคนเขียน และลงเมื่อไร คำถามนี้ดึงความสนใจกลับมาที่ความถูกต้อง ในจังหวะที่นิ้วกำลังจะทำงานแทน
-
Add One Line (เขียนเองหนึ่งประโยค)
ถ้าจะส่ง เขียนเองหนึ่งประโยคว่าอ่านแล้วเห็นอะไร ถ้าเขียนประโยคนั้นไม่ได้ ยังไม่พร้อมส่ง การส่งลิงก์เปล่าให้พาดหัวยืมปากเรา
Conclusionบทสรุป
การกดส่งคือการยืมความน่าเชื่อถือของเราไปให้พาดหัวนั้น พาดหัวเดินทางได้โดยที่เนื้อหายังไม่ถูกอ่าน การเปิดหนึ่งหน้าจอก่อนส่ง คือการให้สิ่งที่คนในกลุ่มได้รับมาตรงกับสิ่งที่เราเห็นแล้ว
ลองทำแบบทดสอบด้านล่าง เพื่อสำรวจว่าคุณกำลังเปิดก่อนส่ง หรือกำลังให้พาดหัวทำงานแทนการอ่าน
คุณกดส่งต่อทั้งที่ยังไม่ได้อ่านบ่อยแค่ไหน?
แบบทดสอบ 5 ข้อ ใช้เวลาไม่ถึง 1 นาที พร้อมคำอธิบายผลและคำแนะนำ ผลลัพธ์เก็บอยู่บนเครื่องคุณเท่านั้น
อ่านเพิ่มเติม
- Pennycook, G., Epstein, Z., Mosleh, M., Arechar, A. A., Eckles, D., & Rand, D. G. (2021). Shifting attention to accuracy can reduce misinformation online. Nature, 592(7855), 590–595.
- Pennycook, G., & Rand, D. G. (2019). Lazy, not biased: Susceptibility to partisan fake news is better explained by lack of reasoning than by motivated reasoning. Cognition, 188, 39–50.
- Gabielkov, M., Ramachandran, A., Chaintreau, A., & Legout, A. (2016). Social clicks: What and who gets read on Twitter? ACM SIGMETRICS Performance Evaluation Review, 44(1), 179–192.
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ความรู้ ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือการรักษา หากคุณรู้สึกเครียด วิตกกังวล หรือทุกข์ใจจนกระทบชีวิตประจำวัน สามารถโทรปรึกษาสายด่วนสุขภาพจิต 1323 หรือพูดคุยกับผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิตได้ การระบุหมายเลขนี้เป็นการชี้ทางเท่านั้น ไม่ได้หมายความว่าหน่วยงานเจ้าของสายด่วนรับรองเนื้อหาของเว็บ